Perspektywa inwestorów venture capital: rola pożyczek rynkowych w przyszłym sektorze kredytowym

Perspektywa inwestorów venture capital: rola pożyczek rynkowych (Marketplace Lending) w przyszłym przemyśle kredytowym Perspektywa inwestorów venture capital: rola pożyczek rynkowych (Marketplace Lending) w przyszłym przemyśle kredytowym 3 maja 2017 Tweet Sektor pożyczek rynkowych (Marketplace Lending) Obecnie tradycyjny system finansowy wystawiany jest na ciężką próbę: po stronie rynku akcji platformy crowdfundingowe rywalizują z tradycyjną branżą inwestycyjną, natomiast z perspektywy kredytu alternatywne modele finansowania atakują tradycyjny sektor bankowy.

Alternatywne finansowanie rozwinęło się w różnych formach dzięki innowacyjnym procesom bezpośredniego pożyczania online (Online Direct Lending), takim jak pożyczki rynkowe (Marketplace Lending – MPL), które stanowią ewolucję pożyczek peer-to-peer (P2PL). Kluczowe dla rozwoju MPL było zaangażowanie dużych środków venture capital w ten sektor. Według serwisu TechCrunch , tylko w 2015 roku siedmiu największych graczy na rynku MPL w USA pozyskało 2 miliardy dolarów kapitału wzrostowego, przy wycenach wahających się od 1 miliarda do 3,5 miliarda dolarów.

W 2014 roku dwaj najwięksi amerykańscy pożyczkodawcy, Lending Club i OnDeck, zadebiutowali na giełdzie z wycenami odpowiednio 9 miliardów dolarów i 1,3 miliarda dolarów. W styczniu 2017 roku Funding Circle, jeden z wiodących graczy na brytyjskim rynku MPL, pozyskał 100 milionów dolarów kapitału wzrostowego od funduszy VC najwyższej klasy, takich jak Accel Partners i Index Ventures, co pozwoliło wycenić firmę na ponad 1 miliard dolarów. Fundamentem sukcesu tych modeli alternatywnego finansowania jest ich zdolność do dostarczania kapitału niszowym pożyczkobiorcom, oferując jednocześnie prywatnym inwestorom wyższe stopy zwrotu niż typowe bankowe programy depozytowe.

W ostatnim czasie start-upy P2PL zaczęły przyciągać kapitał od inwestorów instytucjonalnych – w tym banków – ze względu na swoją zdolność obsługi niszowych pożyczkobiorców oraz zapewniania wyższych stóp zwrotu, przekształcając operatorów usług z platform peer-to-peer w полноценne rynki, tworząc szerszy sektor określany jako MPL. Sukces MPL wynika z połączenia skutecznego modelu biznesowego i popytu na alternatywę dla tradycyjnego systemu bankowego. Czy wierzyć, czy nie, disruptywny model biznesowy P2PL narodził się właściwie wiele wieków temu.

Pożyczki społecznościowe, które można uznać za przodka P2PL, były najbardziej rozpowszechnioną formą obiegu kapitału w Europie aż do XX wieku, kiedy to osoby fizyczne i właściciele małych sklepów pożyczali kapitał poprzez swoje prywatne sieci znajomych. Jednak w minionym stuleciu, wraz z rozwojem systemu bankowego, instytucje bankowe zaczęły centralizować rynek kredytowy, działając jako pośrednicy, dając początek systemowi finansowemu, który dominuje do dziś.

Choć nie celem tego artykułu jest omawianie rozwoju sektora bankowego, warto zauważyć, że konsolidacja sektora doprowadziła do wzrostu wielkości banków, zwiększając ich siłę przetargową wobec deponentów i klientów, co z kolei pobudziło pragnienie prywatnych inwestorów znalezienia alternatywnego rozwiązania. Takie rozwiązanie pojawiło się w 2005 roku, kiedy to londyński start-up – Zopa – został założony z zamiarem zmniejszenia marży między kosztem pozyskania funduszy a stopą procentową obciążającą pożyczkobiorców, dzięki platformie internetowej łączącej prywatnych pożyczkodawców i pożyczkobiorców ( Rysunek 1 ).

Related: OurCrowd — Invest alongside a VC firm in vetted Israeli and global startups..

Rysunek 1: Model biznesowy pożyczek peer-to-peer W istocie MPL jest powszechnie opisywany jako udzielanie pożyczek pomiędzy pożyczkobiorcami a pożyczkodawcami, którzy są łączeni za pośrednictwem rynku online. Pożyczkodawcy bezpośrednio podejmują ryzyko niewypłacalności pożyczek w modelu, w którym platforma MPL nie stosuje dźwigni finansowej.

W rezultacie platformy działają wyłącznie jako inicjatorzy pożyczek, unikając ryzyka bilansowego i eliminując pośrednictwo w procesie pożyczkowym przez pominięcie instytucji finansowych. Co więcej, platformy MPL wyróżniają się również na tle tradycyjnych instytucji finansowych dzięki lekkim modułom operacyjnym online oraz innowacyjnym technikom oceny zdolności kredytowej. Szczupła struktura kosztów pozwala podmiotom MPL obsługiwać małych pożyczkobiorców z wnioskami o pożyczki zazwyczaj mieszczącymi się w przedziale od 5 000 do 35 000 dolarów (osoby fizyczne) lub od 50 000 do 100 000 dolarów (MŚP).

Stopa procentowa oferowana pożyczkobiorcy stanowi kombinację rzeczywistej rynkowej stopy procentowej (koszt kapitału) oraz opłat platformy. Dlatego też, w przeciwieństwie do banków, platformy MPL pobierają prowizje za swoje usługi, zamiast zarabiać na marży. Różne platformy wyróżniają się między sobą pod względem produktu: kredyty konsumenckie, pożyczki biznesowe, pożyczki studenckie itp.; oraz pod względem struktury opłat, bazującej na wolumenie udzielonych pożyczek versus kombinacji opłat za zarządzanie i innych.

Worth a look: Republic — Start investing in startups, real estate and crypto from as little as $100..

Poprzez redukcję kosztów agencyjnych i eliminację pośrednictwa, platformy MPL są bardziej elastyczne zarówno pod względem kosztów operacyjnych, jak i szybkości reakcji w porównaniu z tradycyjnymi instytucjami finansowymi ( rysunki 2 i 3 ). Ostatecznym celem jest uzyskanie wyższych zwrotów dla pożyczkodawców i niższych stóp procentowych dla pożyczkobiorców, poprawa jakości i szybkości obsługi dla obu stron oraz możliwość obsługi segmentu małych pożyczek i kredytów ignorowanego przez banki. Ponadto pożyczkodawcy postrzegają podmioty MPL jako bardziej odpowiedzialne i wrażliwe społecznie w porównaniu z konwencjonalnymi bankami.

Rysunek 2: Struktura kosztów platform MPL versus banków Rysunek 3: Rola platform MPL w dezintermediacji W rzeczywistości prawdziwym punktem zwrotnym dla P2PL był okres po kryzysie kredytowym z 2008 roku, kiedy to nowo narodzony model biznesowy był w stanie przezwyciężyć początkowy sceptycyzm i zacząć rozwijać się wykładniczo. Konsekwencje roku 2008 miały trzy główne efekty dla systemu finansowego, które otworzyły możliwości dla platform P2PL: zwiększyły awersję banków do ryzyka w udzielaniu kapitału zarówno firmom, jak i osobom fizycznym, ze względu na nowe, bardziej rygorystyczne regulacje (Bazylea III); skłoniły banki centralne do poluzowania polityki pieniężnej w celu wpompowania płynności do systemu finansowego, co obniżyło koszt pozyskania funduszy dla instytucji finansowych, znajdując odzwierciedlenie w niższych stopach procentowych dla deponentów; oraz ujawniły problem principal-agent w tradycyjnym systemie bankowym, skłaniając pożyczkodawców i inwestorów do domagania się transparentności w swoich inwestycjach.

Platformy P2PL spełniły nowe potrzeby prywatnych inwestorów i potencjalnych pożyczkobiorców: zapewniły płynność pożyczkobiorcom pomijanym przez instytucje finansowe; przyniosły korzyści prywatnym inwestorom w postaci wyższych zwrotów na rynku, gdzie stopy procentowe znajdują się na historycznych minimach; oraz umożliwiły im bezpośredni wgląd w swoje inwestycje. Rynek MPL Sukces MPL można łatwo zmierzyć dzięki jego wykładniczemu tempu wzrostu na całym świecie w ciągu ostatnich pięciu lat. Najczęstszym wskaźnikiem popytu na kredyt jest roczna kwota udzielonych pożyczek.

Do 2015 roku całkowity popyt na bezpośrednie pożyczki online (Online Direct Lending) wyniósł 180 miliardów dolarów ( Liberium ), przy czym Chiny odpowiadały za największą część, tj. 157 miliardów dolarów.

W szczególności, według firmy Deloitte , w 2015 roku popyt na rynku MPL w USA wyniósł 22,7 miliarda dolarów, rosnąc w średniorocznym tempie wzrostu (CAGR) o 163% od 2011 roku; w Wielkiej Brytanii – największym rynku MPL w Europie – wyniósł 2,7 miliarda funtów, rosnąc w CAGR o 134%; natomiast w Europie – z wyłączeniem Wielkiej Brytanii – wyniósł 670 milionów euro, rosnąc w CAGR o 114% ( rysunek 4). Rysunek 4: Przegląd rynku MPL (2011–2015) Wysokie tempo wzrostu tłumaczy się szybką ekspansją pod względem liczby platform MPL oraz liczby pożyczek udzielanych przez każdą platformę.

Według KPMG , pod koniec 2015 roku sama Wielka Brytania liczyła ponad 90 różnych platform, podczas gdy pozostała część UE ponad 200. W miarę rozwijania się rynku różne platformy zaczęły wykorzystywać odmienne kanały wertykalne, a dzisiaj platformy MPL celują zarówno w pożyczkobiorców detalicznych, jak i biznesowych, przyciągając zarówno prywatnych, jak i instytucjonalnych pożyczkodawców. KPMG obliczyło, że w 2015 roku około 25% finansowania na platformach P2PL

P.S. A few readers have asked which research & data we actually reach for — it's PitchBook; take a look here if you want the current details.